Tá Dréachtphlean Iompair Lár Chathair Luimnigh ullmhaithe ag Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh, i gcomhpháirtíocht leis an Údarás Náisiúnta Iompair (ÚNI). Leagtar amach sa Phlean tograí chun gluaiseacht, inrochtaineacht agus cáilíocht fhoriomlán lár na cathrach a fheabhsú do chónaitheoirí, d’oibrithe, do ghnólachtaí agus do chuairteoirí.
Tugtar freagraí sna Ceisteanna Coitianta seo ar chuid de na ceisteanna a d’fhéadfadh teacht chun cinn maidir leis an Dréachtphlean agus na tograí atá ann.
Ceisteanna Coitianta (CCanna)
- Cén fáth a bhfuil Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh ag ullmhú Plean Iompair Lár Chathair Luimnigh?
- Cad iad príomhchuspóirí an Phlean?
- Cén bhaint atá ag an bPlean seo le SIMULS?
- Cén ról atá ag an Údarás Náisiúnta Iompair (NTA)?
- Cén chaoi a dtacaíonn an Plean le Straitéis Réimse Poiblí Lár Chathair Luimnigh?
- Cén chaoi a dtacaíonn an Plean le Clár an Mhéara?
- An mbeidh mé fós in ann tiomáint go lár na cathrach?
- Cad is brí le "tréthrácht"?
- Cad é an Prionsabal 'Superblock'?
- Cén chaoi a bhfeabhsóidh an Plean iompar poiblí?
- Conas a fheabhsófar an tsiúl agus an rothaíocht?
- An mbeidh páirceáil fós ar fáil i lár na cathrach?
- An rachaidh sé seo i bhfeidhm ar pháirceáil do dhaoine faoi mhíchumas?
- Cén chaoi a rachfar i bhfeidhm ar ghnólachtaí?
- Conas a dhéanfar seachadtaí agus seirbhísiú a bhainistiú?
- An gcoinneofar rochtain ar an tseirbhís éigeandála?
- Cén chaoi a dtacaíonn an Plean le gníomhú ar son na haeráide?
- An meadóidh an Plean trácht ar shráideanna máguaird?
- Cén chaoi a dtacóidh an Plean le geilleagar lár na cathrach?
- Cad iad na buntáistí a bhfuiltear ag súil leo do chónaitheoirí, do ghnólachtaí agus do chuairteoirí
- Cathain a chuirfear an Plean i bhfeidhm?
- An ndearnadh comhairliúchán poiblí?
- Conas is féidir liom aighneacht a dhéanamh?
Cén fáth a bhfuil Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh ag ullmhú Plean Iompair Lár Chathair Luimnigh?
Is é príomhchuspóir an LCCTP athbhreithniú meáite a thabhairt ar na deiseanna athraithe, agus moltaí a leagan amach maidir le conas is féidir na líonraí iompair a fhorbairt de réir na gcuspóirí, na mbeartas agus na dtograí atá leagtha amach sa LDP, Straitéis Iompair Mórcheantar Uirbeach Luimneach Sionainn (SIMULS) agus i gClár an Mhéara Tuilleadh le haghaidh Luimnigh 2024 - 2029. Tacóidh an LCCTP freisin le spriocanna náisiúnta um athrú aeráide, mar atá leagtha amach sa Phlean Gníomhaithe ar son na hAeráide 2025.
Cad iad príomhchuspóirí an Phlean?
Tá sé mar aidhm ag an bPlean:
- Carachtar uathúil Luimnigh a chosaint trí athbheochan agus daingniú an chathair a thacú agus a éascú trí thionscnaimh a bhaineann leis an réimse poiblí agus le cruthú áite;
- A chinntiú go bhfuil forbairt chónaithe nua agus forbairt chónaithe reatha ar an gcaighdeán is airde chun pobail inbhuanaithe, shláintiúla, chuimsitheacha agus athléimneacha a chruthú;
- Geilleagar Luimnigh a fhás agus deis a chruthú tríd an acmhainneacht forbartha a uasmhéadú trí bhuntáistí iomaíocha Luimnigh a chur chun cinn agus a fheabhsú;
- Aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de agus atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
- Leibhéal cuí bonneagair bóithre, acmhainneachta agus bainistíochta tráchta a chur ar fáil, chun tacú le forbairt atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo agus chun nascacht a fheabhsú;
- Limistéir oidhreachta nádúrtha, bonneagair ghlais agus spás oscailte a chosaint, a fheabhsú agus a nascadh;
- Oidhreacht thógtha agus chultúrtha Luimnigh a chosaint, a chaomhnú agus a fheabhsú; agus
- Tacú le fás in earnáil na turasóireachta i Luimneach, ag díriú go sonrach ar thurasóireacht inbhuanaithe.
- Spleáchas ar ghluaisteáin a laghdú lena n-áirítear tréthrácht agus modhanna inbhuanaithe iompair a chur chun cinn agus a éascú amhail tosaíocht a thabhairt don siúl, don rothaíocht agus don iompar poiblí;
- Tacaíonn an Plean freisin le príomhthionscadail SIMULS a sheachadadh agus comhlánaíonn sé infheistíocht leanúnach ón Údarás Náisiúnta Iompair i mbonneagar iompair inbhuanaithe ar fud Luimnigh.
Cén bhaint atá ag an bPlean seo le SIMULS?
Is é Straitéis Iompair Mórcheantar Uirbeach Luimneach Sionainn (SIMULS) straitéis iompair fhadtéarmach do Limistéar Luimnigh-na Sionainne. Aithníonn sé raon feabhsuithe iompair, lena n-áirítear bonneagar siúil agus rothaíochta feabhsaithe, seirbhísí iompair phoiblí feabhsaithe agus bearta chun tacú le taisteal inbhuanaithe.
Cén ról atá ag an Údarás Náisiúnta Iompair (NTA)?
Tá an tÚdarás Náisiúnta Iompair (NTA) freagrach as pleanáil agus infheistíocht straitéiseach iompair ar fud na hÉireann. Faigheann go leor tionscadal iompair phoiblí, taistil ghníomhaigh agus soghluaisteachta inbhuanaithe laistigh de Luimneach maoiniú agus tacaíocht bheartais tríd an NTA.
Tá Plean Iompair Lár na Cathrach ag teacht le cuspóirí beartais iompair náisiúnta agus tacaíonn sé le feabhsuithe arna maoiniú ag an NTA a sheachadadh atá dírithe ar thaisteal a dhéanamh níos inbhuanaithe, níos éifeachtúla agus níos inrochtana.
Cén chaoi a dtacaíonn an Plean le Straitéis Réimse Poiblí Lár Chathair Luimnigh?
Tacaíonn an Plean le cuspóirí Réimse Poibí níos leithne na Comhairle trí chabhrú le sráideanna agus spásanna poiblí a chruthú atá níos sábháilte, níos tarraingtí agus níos inrochtana do gach duine.
Trí thionchar an tráchta gan ghá i bpríomhréimsí a laghdú, is féidir deiseanna a chruthú le haghaidh timpeallachtaí feabhsaithe do choisithe, sráid-dreacha feabhsaithe, gníomhaíocht lasmuigh, tírdhreachú agus spásanna poiblí ar ardchaighdeán.
Cén chaoi a dtacaíonn an Plean le Clár an Mhéara?
Aithníonn Clár an Mhéara a thoghtar go díreach soghluaiseacht inbhuanaithe, athbheochan lár na cathrach, gníomhú ar son na haeráide agus forbairt eacnamaíoch mar thosaíochtaí tábhachtacha do Luimneach.
Cuireann Dréachtphlean Iompair Lár Chathair Luimnigh leis na cuspóirí seo trí inrochtaineacht a fheabhsú, trí thacú le hinfheistíocht, trí roghanna taistil inbhuanaithe a spreagadh agus trí mhealltacht fhoriomlán Lár Chathair Luimnigh a fheabhsú mar áit le cónaí ann, le hoibriú ann, le cuairt a thabhairt air agus le hinfheistíocht a dhéanamh ann.
An mbeidh mé fós in ann tiomáint go lár na cathrach?
Beidh. Tá sé mar aidhm ag an bplean tréthrácht neamhriachtanach a laghdú ar shráideanna na cathrach roghnaithe, agus iad fós ag coinneáil rochtana dóibh siúd atá ag taisteal go lár na cathrach. Beidh rochtain fós ag cónaitheoirí, siopadóirí, oibrithe, seachadtaí, seirbhísí éigeandála, úsáideoirí faoi mhíchumas agus cuairteoirí ar lár na cathrach a bheidh inrochtana go hiomlán agus oscailte faoi choinne gnó.
Leanfaidh tiománaithe de bheith in ann rochtain a fháil ar:
- Siopaí agus gnólachtaí
- Carrchlóis i lár na cathrach agus páirceáil sráide
- Bánna Lódála agus Pointí Cliceáil & Bailigh
- Óstáin agus cinn scríbe turasóireachta
- Réadmhaoin chónaithe
- Áiseanna cúraim sláinte agus pobail
- Institiúidí oideachais
Cad is brí le "tréthrácht"?
Tagraíonn tréthrácht d’fheithiclí atá ag taisteal trí lár na cathrach chun ceann scríbe eile a bhaint amach seachas stopadh i lár na cathrach féin.
Tá sé mar aidhm ag an bplean tréthrácht neamhriachtanach a laghdú nuair is cuí ar shráideanna áirithe ag baint úsáid as an prionsabal 'superblock', rud a fhágann gur
féidir spás bóthair a úsáid ar bhealach níos éifeachtúla le haghaidh iompar poiblí, siúl, rothaíocht agus rochtain ar chinn scríbe i lár na cathrach.
Cad é an Prionsabal 'Superblock'?
Is bealach é 'Superblock' chun sráideanna cathrach a bhainistiú ionas go n-oibríonn siad níos fearr do dhaoine, do ghnólachtaí agus do phobail – ní hamháin le haghaidh tréthráchta.
In ionad carranna a bheith ag baint úsáid as gach sráid mar aicearra, cuireann 'Superblock' teorainn le tréthrácht laistigh de limistéar sainithe, agus tugann sé rochtain áitiúil do chónaitheoirí, seachadtaí agus seirbhísí fós.
An chaoi a n-oibríonn sé go praiticiúil
Is féidir le trácht dul isteach agus amach as an gceantar fós ach ní féidir taistil díreach tríd.
Tá sráideanna taobh istigh den 'Superblock' níos ciúine agus níos sábháilte, le brú tráchta níos lú.
Tá níos mó spáis saor le haghaidh:
- Siúl agus rothaíocht
- Dinnéar a chaitheamh lasmuigh agus miondíol
- Imeachtaí, súgradh agus úsáid pobail
Cén chaoi a bhfeabhsóidh an Plean iompar poiblí?
Tacaíonn an plean le seirbhísí bus feabhsaithe, iontaofacht turas feabhsaithe, bearta tosaíochta do bhusanna agus naisc níos fearr idir cinn scríbe tábhachtacha, lena n-áirítear Stáisiún Uí Cholbáird agus Lár na Cathrach.
Conas a fheabhsófar an tsiúl agus an rothaíocht?
Molann an plean cosáin níos leithne, pointí transaithe feabhsaithe, inrochtaineacht níos fearr, spásanna poiblí feabhsaithe, suíocháin, soilsiú agus pleanáil bealaigh chun siúl a dhéanamh níos sábhailte agus níos taitneamhaí.
Tá líonraí nasctha de bhealaí rothaíochta beartaithe, lena n-áirítear bonneagar rothaíochta deighilte ar phríomhshráideanna chun rothaíocht níos sábháilte agus níos áisiúla a chur ar fáil do dhaoine de gach aois agus cumas.
Déanfaidh na feabhsuithe seo taisteal gníomhach níos sábháilte, níos áisiúla agus níos tarraingtí.
An mbeidh páirceáil fós ar fáil i lár na cathrach?
Beidh. Tá tús curtha ag Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh le straitéis pháirceála Lár na Cathrach a chuirfidh plean soiléir ar fáil don pháirceáil ar an tsráid agus páirceáil eas-sráide agus i mbainistiú na páirceála sráide atá ann cheana agus atá réamh-mheasta sa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san fhadtéarma de réir mar a chuirtear na céimeanna beartaithe den phlean iompair i bhfeidhm.
Beidh ról tábhachtach ag páirceáil i gcónaí maidir le tacú le rochtain ar lár na cathrach. Leanfaidh carrchlóis phoiblí agus phríobháideacha reatha le páirceáil a chur ar fáil do shiopadóirí, d’oibrithe, do chuairteoirí agus do chónaitheoirí.
Déanfar measúnú cúramach ar aon athruithe ar shocruithe páirceála ar an tsráid chun cothromaíocht chuí a chinntiú idir soláthar páirceála, inrochtaineacht, iompar poiblí
feabhsaithe agus feabhsuithe ar an réimse poiblí. Tá sé mar aidhm ag an bplean cothromaíocht chuí a bhaint amach idir soláthar páirceála, inrochtaineacht agus cuspóir SIMULS, an Chláir Mhéara, agus an bheartais iompair náisiúnta, agus é á chinntiú ag an am céanna go bhfuil lár na cathrach inrochtana i gcónaí agus bríomhar ó thaobh an gheilleagair de.
An rachaidh sé seo i bhfeidhm ar pháirceáil do dhaoine faoi mhíchumas?
Is príomhthosaíocht é páirceáil inrochtana i bhforbairt an Phlean. Tá an Chomhairle tiomanta a áirithiú gur féidir le daoine faoi mhíchumas leanúint de rochtain a fháil ar sheirbhísí, gnólachtaí agus áiseanna i lár na cathrach.
Déanfar aon athruithe atá beartaithe a mheasúnú i gcomhairle le páirtithe leasmhara inrochtaineachta agus i gcomhréir le prionsabail deartha uilíoch.
Cén chaoi a rachfar i bhfeidhm ar ghnólachtaí?
Tá sé mar aidhm ag an bplean lár na cathrach a chruthú a mheallann níos mó daoine trí fheabhas a chur ar inrochtaineacht, an réimse poiblí agus eispéireas foriomlán na gcuairteoirí. Beidh rochtain le haghaidh seirbhísithe agus seachadtaí fós ina breithniú tábhachtach le linn dearadh mionsonraithe.
Conas a dhéanfar seachadtaí agus seirbhísiú a bhainistiú?
Cuirfear rochtain ar fáil le haghaidh seachadtaí agus cothabháil seirbhíse. Aithnítear rochtain a choinneáil le haghaidh seirbhísithe agus seachadtaí mar riachtanas tábhachtach agus beidh aghaidh á thabhairt orthu i ndearadh mionsonraithe na gcéimeanna aonair.
An gcoinneofar rochtain ar an tseirbhís éigeandála?
Coinneofar. Coinneofar rochtain éigeandála i gcónaí. Bhí agus beidh an Chomhairle ag leanúint de bheith i dteagmháil le soláthraithe seirbhísí éigeandála le linn fhorbairt agus chur i bhfeidhm an Phlean.
Cén chaoi a dtacaíonn an Plean le gníomhú ar son na haeráide?
Mar chuid de Phlean Gníomhaíochta ar son na hAeráide Chomhairle Cathrach agus Contae Luimnigh 2024-2029 tá "Emissions Pathway" ann do Chontae Luimnigh. Aithnítear tosaíochtaí straitéiseacha áirithe sa mhéid seo, mar shampla
- Ba cheart tosaíocht a thabhairt do réitigh ghníomhacha taistil agus iompair phoiblí, lena n-áirítear breithniú a dhéanamh ar ath-leithdháileadh spáis bóthair ar na modhanna taistil seo agus inrochtaineacht.
- Tá an coincheap '15 Minute Neighbourhoods' ina phríomhthosaíocht chun aghaidh a thabhairt ar astaíochtaí carbóin, brú tráchta agus saincheisteanna cáilíochta aeir i Luimneach.
Trí shiúl, rothaíocht agus iompar poiblí a dhéanamh níos tarraingtí do roghanna, tá sé mar aidhm ag an bplean astaíochtaí a bhaineann le hiompar a laghdú agus tacú le cuspóirí aeráide náisiúnta agus áitiúil
An meadóidh an Plean trácht ar shráideanna máguaird?
Sa mheasúnú, breithníodh conas is féidir le trácht a athdháileadh ar fud an líonra. Ní hamháin gurb é aidhm an phlean trácht a bhogadh in áiteanna eile, ach sciar níos mó turas a spreagadh le déanamh trí mhodhanna inbhuanaithe iompair agus cuar-bhealach feabhsaithe a sholáthar le rochtain dhíreach níos mó ar Stáisiún Uí Cholbáird ag an am céanna.
Cén chaoi a dtacóidh an Plean le geilleagar lár na cathrach?
Ceann de chuspóirí straitéiseacha an phlean is ea geilleagar Luimnigh a fhás agus deis a chruthú tríd an achmhainneacht forbartha a uasmhéadú trí bhuntáistí iomaíocha Luimnigh a chur chun cinn agus a fheabhsú.
Cad iad na buntáistí a bhfuiltear ag súil leo do chónaitheoirí, do ghnólachtaí agus do chuairteoirí
- Sráideanna níos sábháilte.
- Caighdeán aeir níos fearr.
- Tuilleadh roghanna taistil.
- Spásanna agus deiseanna poiblí feabhsaithe le haghaidh feabhsuithe agus gníomhachtuithe ar an Réimse Poiblí
- Inrochtaineacht fheabhsaithe.
- Timpeallacht fheabhsaithe i lár na cathrach.
- Deiseanna meadaithe i líon na gcustaiméirí.
- Rochtain iompair phoiblí níos fearr do chustaiméirí agus d’fhostaithe.
- Rochtain níos éasca ar phríomh-chinn scríbe.
- Eispéireas níos tarraingtí i lár na cathrach
Cathain a chuirfear an Plean i bhfeidhm?
Tar éis an phróisis Comhairliúcháin Phoiblí agus athbhreithniú ar na haighneachtaí a fuarthas, ullmhófar an plean deiridh ina dhiaidh sin le leasuithe nó gan leasuithe.
Nuair a bheidh an plean tugtha chun críche forbrófar plean feidhmithe céimnithe a bheidh faoi réir maoiniú, dearadh mionsonraithe agus próisis agus ceaduithe reachtúla.
An ndearnadh comhairliúchán poiblí?
Tá tús curtha leis an gcomhairliúchán poiblí agus is cuid lárnach é de phróiséas forbartha an Phlean.
Cuirfear cóip de Dhréachtphlean Iompair Lár Chathair Luimnigh, Tuarascáil Chomhshaoil MST ghaolmhar agus Tuarascáil Scagtha le haghaidh MC ar fáil le hiniúchadh ag an bpobal ó 23/07/2026 go 12/10/2026 ag na suíomhanna seo a leanas: • Ar líne ag www.limerick.ie • Tairseach comhairliúcháin ar líne ag https://mypoint.limerick.ie
- Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh, Cé na gCeannaithe, Luimneach, le linn gnáthuaireanta oibre.
- Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh, Bóthar Thuar an Daill, Tuar an Daill, Luimneach le linn gnáthuaireanta oibre.
- Leabharlainne – Barrow House, Leabharlann Thuar an Daill, Leabharlann Chrois Theach na Foraire.
Fáiltíonn an Chomhairle roimh aiseolas ó chónaitheoirí, ó ghnólachtaí, ó ghrúpaí pobail, ó eagraíochtaí inrochtaineachta, ó sholáthraithe iompair agus ó gach páirtí leasmhar.
Conas is féidir liom aighneacht a dhéanamh?
Is féidir aighneachtaí a dhéanamh le linn na tréimshe comhairliúcháin phoiblí trí thairseach chomhairliúcháin na Comhairle, trí ríomhphost nó i scríbhinn. Foilseofar sonraí faoi imeachtaí comhairliúcháin agus spriocdhátaí aighneachta ar shuíomh gréasáin na Comhairle www.limerick.ie.